|
facebook

ปัจจัยที่มีผลกระบต่อความสุขของคนไทย

โดย
ศาสตราจารย์ ดร. กัลยาณี เสนาสุ

 

บทคัดย่อ

งานวิจัยเกี่ยวกับความสุขได้มีเพิ่มขึ้นมากในช่วงหลายสิบปีมานี้ ในช่วงแรกผูวิ้จัยทงั้ หลาย มุ่งหาคา ตอบ ในเรื่อง
เกี่ยวกับการหาตัววัดความสุขไดอ้ ย่างเที่ยงตรง และค้นควา้ ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัย เชิงเศรษฐกิจสังคม กับความสุข ใน
ระยะหลังงานวิจัยไดม้ ุ่งเน้นไปที่การค้นควา้ ถึงผลลัพธ์ของความสุข รวมทงั้ การกา หนดนโยบาย เกี่ยวกับความสุข งานวิจัยชิ้น
นี้คน้ ควา้ ถึงระดับความสุขและปัจจัยดา้ น คุณภาพชีวิตในรูปแบบของความพึงพอใจในสุขภาพจิต ความพึงพอใจในครอบครัว
ความพึงพอใจในชุมชน และความพึงพอใจในงาน ที่มีอิทธิพลต่อความสุขของคนไทยในช่วง พ.ศ. 2552-2557 ขอ้ มูลที่ใช้ ใน
การศึกษาครงั้ นี้ เป็นขอ้ มูลทุติยภูมิที่สา รวจโดยสา นักงานสถิติ แห่งชาติในโครงการ การสา รวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของ
ครัวเรือน ปี พ.ศ. 2552, 2553 และ 2555 และการสา รวจภาวะการทา งานของประชากร สิงหาคม พ.ศ. 2557 ซึ่งได้เพิ่ม
โครงการการสา รวจสุขภาพจิต (ความสุข) ของคนไทย ปีพ.ศ. 2552, 2553, 2555, และสิงหาคม พ.ศ. 2557 (ล่าสุด) เขา้ ไป
ดว้ ย ผูต้ อบแบบสอบถามซึ่งเป็นคนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป มีจา นวน 59,430; 64,720; 54,736; และ 9,997 ตัวอย่าง สา หรับการ
สา รวจในช่วง พ.ศ. 2552-2557 ตามลา ดับ ในการวิเคราะห์ใชท้ งั้ สถิติพรรณนาและสถิติอนุมาน สมมติฐานไดรั้บการทดสอบ
ด้วยสถิติ การวิเคราะห์ถดถอยแบบลา ดับชนั้ ผลการศึกษาพบว่าระดับความสุขเฉลี่ยของคนไทยในช่วงนนั้ อยู่ในระดับ
ค่อนขา้ งสูง (อยู่ในช่วง 7.42 ถึง 7.60 จากมาตรวัด 0-10) และผลการศึกษาพบว่า ตัวแปรโมเดลทงั้ หมด (ความพึงพอใจใน
สุขภาพจิต ความพึงพอใจในครอบครัว ความพึงพอใจในชุมชน และความพึงพอใจในงาน) มีผลกระทบเชิงบวกต่อความสุข
ของคนไทย โดยที่ความพึงพอใจในสุขภาพจิต เป็นตัวแปรที่มีอิทธิพลสูงสุดต่อการพยากรณ์ความสุข นอกจากนนั้ ยังพอสรุป
ไดว้ ่าตัวแปรระดับการศึกษา และรายได/้ รายจ่ายมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความสุขในขณะที่ตัวแปรเชิงเศรษฐกิจสังคมอื่นๆ
ใหผ้ ลที่หลากหลาย ผลการศึกษาชิ้นนี้ไม่เพียงยืนยันการค้นพบของงานวิจัยในต่างประเทศ แต่ยังไดพิ้สูจน์ความสัมพันธ์ของ
คุณภาพชีวิต (ในรูปแบบของความพึงพอใจในสุขภาพจิต ความพึงพอใจ ในครอบครัว ความพึงพอใจในชุมชน และความพึง
พอใจในงาน) ว่าเป็นปัจจัยสา คัญของความสุขของคนไทย ที่ผูมี้อา นาจกา หนดนโยบายควรตระหนัก
ขอ้ สรุปที่สา คัญจากงานวิจัยชิ้นนี้อย่างก็คือ ความสุขสามารถสรา้ งไดจ้ ากหลายวิธี ณ ระดับสังคม ความสุขที่สูงขึ้น
สา หรับประชาชนสามารถเกิดขึ้นไดจ้ ากนโยบายที่มุ่งไปในการส่งเสริมสุขภาพที่ดี ความผูกพันในครอบครัว คุณภาพที่สูงของ
ชุมชนและคุณภาพชีวิตในการทา งาน ประชาชนที่มีความสุข ย่อมได้เปรียบกว่าผูท้ ี่มีความทุกข์ รัฐบาลหรือผูมี้อา นาจในการ
กา หนดนโยบายควรเขา้ ใจ และตระหนักว่าความสุขเป็นสิ่งที่มีคุณค่า และมีมุมมองที่ชัดเจนต่อประชาชนที่พวกเขารับผิดชอบ
ดังนนั้ พวกเขาควรบรรจุประเด็นเกี่ยวกับความสุขไวใ้ นนโยบายการเมือง

คำสำคัญ: ความพึงพอใจในสุขภาพจิต ความพึงพอใจในครอบครัว ความพึงพอใจในชุมชน ความพึงพอใจในงาน ความสุข
ประเทศไทย