|
facebook

การจัดทำตัวชี้วัดการจัดการสิ่งแลดล้อมชุมชนเมืองและชุมชนชนบทโดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

รศ.ดร.วิสาขา ภู่จินดา

บทคัดย่อ


การศึกษานีมี้วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนเมืองและชุมชนชนบทโดย
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนเมืองและชุมชน
ชนบท และทาการสร้างตัวชีวั้ดการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนเมืองและชุมชนชนบทโดยหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง ทาการเก็บรวบรวมข้อมูลชุมชนเมืองและชุมชนชนบทที่มีการประยุกต์หลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงในการจัดการสิ่งแวดล้อม 10 ชุมชน ทาการร่างตัวชีวั้ดการจัดการสิ่งแวดล้อม
ชุมชนเมืองและชุมชนชนบทโดยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง แล้วทดสอบความเหมาะสมของ
ร่างตัวชีวั้ดกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่กากับดูแลการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน 400 ตัวอย่าง ด้วย
วิธีทดสอบองค์ประกอบเชิงยืนยัน จากนัน้ นาร่างตัวชีวั้ดที่ผ่านการวิเคราะห์ไประดมความคิดเห็นจาก
ผู้เชี่ยวชาญและผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อปรับปรุงให้มีความเหมาะสม แล้วจึงนาร่างตัวชีวั้ดไปทดสอบกับ
ชุมชนเมืองและชุมชนชนบท 3 ชุมชนเพื่อพิจารณาการนาไปใช้ได้

ผลการศึกษาพบว่า ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึน้ ในชุมชนเมืองมากที่สุด ได้แก่ ปัญหาการใช้
สารเคมี ปัญหาขยะมูลฝอย ชุมชนชนบทมีปัญหาเรื่องการใช้สารเคมีและปัญหาการขาดแคลนน้ำดื่ม
น้ำใช้ ทัง้ นีก้ ารพิจารณาว่าชุมชนใดเป็ นชุมชนเมืองและชุมชนชนบทนัน้ พิจารณาจากการเป็ นชุมชน
ภาคเกษตรกรรมหรื อไม่ อยู่ภายในเขตหรื อนอกเขตเทศบาล มีปัญหามลพิษหรื อปัญหา
ทรัพยากรธรรมชาติ ชุมชนเมืองและชุมชนชนบทมีการจัดการสิ่งแวดล้อมโดยมีปัจจัยนาเข้า เช่น
นโยบายเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อม งบประมาณ ภาคีเครือข่าย การได้รับข้อมูลข่าวสาร ปัจจัยด้าน
กระบวนการ ชุมชนเมืองและชุมชนชนบทมีการจัดการทรัพยากรดิน ทรัพยากรนา้ การจัดการมลพิษ
เช่น ขยะและนา้ เสีย สาหรับปัจจัยด้านผลผลิต เช่น การเกิดเป็ นชุมชนต้นแบบในการจัดการ
สิ่งแวดล้อมและเกิดแหล่งเรียนรู้

สาหรับปัจจัยที่มีผลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนเมืองและชุมชนชนบทโดยหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีในชุมชน ภาคีเครือข่าย การรับรู้ข้อมูลข่าวสาร การ
บริหารจัดการชุมชน ขัน้ ตอนและกิจกรรมการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน ทัง้ นีผ้ ลผลิตและผลกระทบ
จากการจัดการสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ปัญหาสิ่งแวดล้อมลดลง คุณภาพสิ่งแวดล้อมของชุมชนดีขึน้ เกิด
นโยบายหรือแผนการจัดการสิ่งแวดล้อม เกิดแหล่งเรียนรู้ ประชาชนในชุมชนมีความรู้ความเข้าใจใน
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประชาชนมีจิตสานึกที่ดีด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม มีการใช้
ทรัพยากรในชุมชนอย่างพอเพียง และช่วยสร้างอาชีพเสริมให้คนในชุมชน การเป็นตัวอย่างสาหรับ
ชุมชนอื่น ชุมชนมีความสามัคคี และลดการพึ่งพาภายนอก

ตัวชีวั้ดการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชนเมืองและชุมชนชนบท 1) ปัจจัยนาเข้าซึ่งมีอิทธิพลต่อการ
จัดการสิ่งแวดล้อม 0.84 ได้แก่ ปัญหาทรัพยากรธรรมชาติ ปัญหามลพิษในชุมชน ภาคีเครือข่าย
ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การรับรู้ข้อมูลข่าวสารภายในชุมชน 2)
ปัจจัยด้านกระบวนการ ซึ่งมีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อม 0.94 ได้แก่ การบริหารจัดการ การ
ป้องกันและการจัดการปัญหาทรัพยากรธรรมชาติ การคัดเลือกเทคโนโลยีในการจัดการสิ่งแวดล้อม 3)
ปัจจัยด้านผลผลิต ซึ่งมีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อม 0.97 ได้แก่ คุณภาพสิ่งแวดล้อมในชุมชนดี
ขึน้ ปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชนลดลง เกิดนโยบายและแผนการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน มีแหล่งเรียนรู้
และ 4) ปัจจัยด้านผลกระทบซึ่งมีอิทธิพลต่อการจัดการสิ่งแวดล้อม 0.88 ได้แก่ ชุมชนมีความเข้มแข็ง
สามัคคี ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากภายนอก คนในชุมชนใช้ทรัพยากรอย่างพอเพียง มีอาชีพให้กับคน
ในชุมชน ประชาชนมีจิตสานึกด้านสิ่งแวดล้อม เป็นตัวอย่างให้กับชุมชนอื่น มีการขยายผลไปยังชุมชน
อื่น และเกิดภาคีเครือข่ายการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน


Created by:      rcadmin
Created Date:   22/06/2558